Ankieta 17

 

1. Jak przedstawia się świadomość metodologiczna badaczy literatury staropolskiej?

Jest na ogół konserwatywna.

2. Co powinno wyznaczać specyfikę badania/ interpretowania literatury staropolskiej? Czy Pani/Pana zdaniem takowa istnieje?

Specyfikę wyznacza sytuacja zerwania epistemicznej ciągłości (pomiędzy kulturą dawną i perspektywą poznawczą badacza).

3. Postawa „ekstensywna” to taka, w której można poprzestawać na zwracaniu się ku dotąd niedostatecznie opracowanym tekstom źródłowym zasadniczo w tym celu, aby edycje opatrywać komentarzami filologicznymi. Czy badania literatury staropolskiej sprzyjają takiej postawie?

Nie rozumiem tego pytania, ale na wszelki wypadek nie przyjmuję alternatywy intensywna/ekstensywna. Zwłaszcza, gdyby miała prowadzić do jakichś wniosków aksjologicznych. Filologia to kamień węgielny naszego zawodu (sformułowanie K. Wyki).

4. Konteksty:
a) Kiedy interpretując tekst staropolski możemy odnosić go poza konteksty macierzyste?
b) Czy w ogóle wolno to robić?
c) Czy takie lektury wnoszą coś istotnego do stanu badań?

Poza konteksty macierzyste wychodzimy z konieczności; inaczej, pisząc np. o Kochanowskim, nie wyszlibyśmy poza horyzont Sarbiewskiego. W tym zawiera się odpowiedź na wszystkie podpunkty. Wartość badawcza od rekontestualizacji nie zależy, bo inaczej byłaby – tak jak sama rekontekstualizacja – nieuchronna.

5. Polemizując z Januszem Sławińskim i przyjętym przez niego porządkiem rzeczy (tj. od analizy do interpretacji), Andrzej Szahaj twierdzi, że badaniach literackich interpretacja apriorycznie poprzedza analizę. Jakie są Pani/Pana doświadczenia oraz przekonania w tej (tylko pozornie wyłącznie) teoretycznoliterackiej materii?

Ten dylemat uważam za niekonkludywny o tyle, o ile wybór pomiędzy wskazanymi stanowiskami jest wyborem pomiędzy światopoglądami teoretycznymi (pragmatyzmem i strukturalizmem). Na gruncie każdego z tych stanowisk interpretacja rozumiana jest inaczej. Inna sprawa, że poglądy Sławińskiego ewoluowały, a w jednym z artykułów (Miejsce interpretacji) wprowadził on kategorię wspólnoty interpretacyjnej.

6. Czy badacz literatury staropolskiej potrzebuje współczesnej teorii literatury?

Zdecydowanie nie odpowiada mi podział na role: biorca (badacz staropolszczyzny) – dawca (teoria). Czym innym byłby postulat refleksyjnego stosunku do zajmowanego miejsca w kontinuum historia – teoria – interpretacja. To nikomu nie zaszkodzi.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s